{"id":708,"date":"2025-08-11T10:36:43","date_gmt":"2025-08-11T08:36:43","guid":{"rendered":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/o-nas\/historia-szkoly-copy\/"},"modified":"2025-08-25T19:56:02","modified_gmt":"2025-08-25T17:56:02","slug":"patron-szkoly","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/o-nas\/patron-szkoly\/","title":{"rendered":"Patron szko\u0142y"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"708\" class=\"elementor elementor-708\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8043530 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8043530\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-793798e\" data-id=\"793798e\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b9ed848 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"b9ed848\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Patron szko\u0142y<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-540ff32 elementor-icon-list--layout-inline elementor-align-center elementor-list-item-link-full_width elementor-widget elementor-widget-icon-list\" data-id=\"540ff32\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-list.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<ul class=\"elementor-icon-list-items elementor-inline-items\">\n\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-right\" viewBox=\"0 0 320 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M285.476 272.971L91.132 467.314c-9.373 9.373-24.569 9.373-33.941 0l-22.667-22.667c-9.357-9.357-9.375-24.522-.04-33.901L188.505 256 34.484 101.255c-9.335-9.379-9.317-24.544.04-33.901l22.667-22.667c9.373-9.373 24.569-9.373 33.941 0L285.475 239.03c9.373 9.372 9.373 24.568.001 33.941z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">Patron szko\u0142y<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t<\/ul>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-449f2e7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"449f2e7\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab5d264 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"ab5d264\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cedbbfd rodo elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cedbbfd\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>J\u00f3zef Klemens Pi\u0142sudsk<\/strong><strong>i\u00a0<\/strong>urodzi\u0142 si\u0119 5 grudnia 1867 r. w Zu\u0142owie w powiecie \u015bwi\u0119cia\u0144skim. Przysz\u0142y marsza\u0142ek wywodzi\u0142 si\u0119 ze starego rodu litewskiej szlachty. Jego matka, Maria z Billewicz\u00f3w (1842\u20131884), nale\u017ca\u0142a do jednej z najstarszych rodzin szlachty \u017cmudzi\u0144skiej. Jego ojciec J\u00f3zef Wincenty bra\u0142 udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym pe\u0142ni\u0105c urz\u0105d lokalnego komisarza Rz\u0105du Narodowego. Zagro\u017cony aresztowaniem wyjecha\u0142 ze \u017bmudzi i wraz z \u017con\u0105 zamieszka\u0142 w nale\u017c\u0105cym do niej Zu\u0142owie na Wile\u0144szczy\u017anie.<\/p><p>J\u00f3zef Pi\u0142sudski by\u0142 czwartym w kolejno\u015bci dzieckiem. Tu\u017c po przeniesieniu si\u0119 rodziny do Zu\u0142owa, w 1864 r. urodzi\u0142a si\u0119 Helena, w 1865 \u2013 Zofia, a w 1866 \u2013 Bronis\u0142aw Pi\u0142sudski, jeden z najwi\u0119kszych etnograf\u00f3w, badaj\u0105cy ludy Dalekiego Wschodu. Pi\u0142sudski mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c m\u0142odsze rodze\u0144stwo \u2013 Adama (1869), Kazimierza (1871), Mari\u0119 (1873), Jana (1876), Ludwika (1879), Kacpra (1881) oraz bli\u017ani\u0119ta Piotra i Teodora (zmarli, gdy mieli p\u00f3\u0142tora roku, w lutym 1884 r.).<\/p><p>W 1877 r. J\u00f3zef Pi\u0142sudski zosta\u0142 uczniem I Gimnazjum Rz\u0105dowego w Wilnie, uzyskuj\u0105c w nim w 1885 r. matur\u0119. Od 1882 r. by\u0142 cz\u0142onkiem tajnego k\u00f3\u0142ka uczniowskiego \u201eSp\u00f3jnia\u201d.<\/p><p>W 1885 r. podj\u0105\u0142 studia medyczne na Uniwersytecie w Charkowie. W tym czasie nale\u017ca\u0142 do studenckiego k\u00f3\u0142ka samokszta\u0142ceniowego, b\u0119d\u0105cego pod wp\u0142ywem walcz\u0105cej z caratem \u201eNarodnej Woli\u201d. W marcu 1886 r. za udzia\u0142 w studenckich demonstracjach zosta\u0142 ukarany kilkudniowym aresztem. Latem tego roku po zako\u0144czeniu sesji egzaminacyjnej powr\u00f3ci\u0142 do Wilna z zamiarem przeniesienia si\u0119 na Uniwersytet w Dorpacie.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7994d32 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7994d32\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-421095b elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"421095b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"433\" height=\"600\" src=\"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Jozef_Pilsudski1.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-710\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Jozef_Pilsudski1.jpg 433w, https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Jozef_Pilsudski1-217x300.jpg 217w\" sizes=\"(max-width: 433px) 100vw, 433px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-fc5f9ca elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"fc5f9ca\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c4fcd62\" data-id=\"c4fcd62\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-55e1f04 rodo elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"55e1f04\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Przebywaj\u0105c w Wilnie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z konspiracyjn\u0105 grup\u0105, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142a z frakcj\u0105 terrorystyczn\u0105 \u201eNarodnej Woli\u201d. Nie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015bci, i\u017c planuje ona zamach na cara Aleksandra III, zosta\u0142 zamieszany w jego przygotowanie. Aresztowany 22 marca 1887 r., przewieziony zosta\u0142 do twierdzy pietropaw\u0142owskiej w Petersburgu. 20 kwietnia w trybie administracyjnym skazano go na 5 lat zes\u0142ania do wschodniej Syberii. Od 23 grudnia 1887 r. do lipca 1890 r. przebywa\u0142 na zes\u0142aniu w Kire\u0144sku. W sierpniu 1890 r. zosta\u0142 przeniesiony do wsi Tunka, po\u0142o\u017cnej ok. 200 km na po\u0142udniowy-zach\u00f3d od Irkucka. Po zako\u0144czeniu kary powr\u00f3ci\u0142 1 lipca 1892 r. do Wilna.<\/p><p>Kontakty z okresu zes\u0142ania wzmocni\u0142y zainteresowanie Pi\u0142sudskiego ideami socjalistycznymi. W 1893 r. wst\u0105pi\u0142 do Sekcji Litewskiej PPS, szybko staj\u0105c si\u0119 jednym z jej lider\u00f3w. W lutym 1894 r. wszed\u0142 w sk\u0142ad Centralnego Komitetu Robotniczego PPS. W tym samym roku rozpocz\u0105\u0142 wydawanie nielegalnego pisma \u201eRobotnik\u201d, b\u0119d\u0105cego organem PPS, w kt\u00f3rym pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 redaktora.\u00a0 W tym czasie Pi\u0142sudski przyj\u0105\u0142 pseudonim \u201eWiktor\u201d. W grudniu 1894 r. wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w zje\u017adzie Zwi\u0105zku Zagranicznych Socjalist\u00f3w Polskich, kt\u00f3ry odbywa\u0142 si\u0119 w Genewie. W 1896 r. przebywa\u0142 w Londynie, uczestnicz\u0105c m.in. w Kongresie II Mi\u0119dzynarod\u00f3wki. W tym okresie w swoich wyst\u0105pieniach akcentowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy ze wszystkimi ugrupowaniami antycarskimi w Imperium Rosyjskim. Jesieni\u0105 1899 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 wraz z drukarni\u0105 \u201eRobotnika\u201d do \u0141odzi, gdzie 22 lutego 1900 r. zosta\u0142 aresztowany. 17 kwietnia 1900 r., po wst\u0119pnym \u015bledztwie, przewieziony zosta\u0142 do warszawskiej Cytadeli i osadzony w celi nr 39 X Pawilonu. Symuluj\u0105c ob\u0142\u0119d, uzyska\u0142 w grudniu przeniesienie do petersburskiego Szpitala Miko\u0142aja Cudotw\u00f3rcy, sk\u0105d 15 maja 1901 r. zbieg\u0142 i przedosta\u0142 si\u0119 do Galicji.<\/p><p>Po wybuchu wojny rosyjsko-japo\u0144skiej, reprezentuj\u0105c PPS, wyjecha\u0142 wraz z Tytusem Filipowiczem do Tokio, gdzie w lipcu 1904 r. prowadzi\u0142 rozmowy z przedstawicielami japo\u0144skiego Sztabu Generalnego. W ich rezultacie Japo\u0144czycy zobowi\u0105zali si\u0119 do wspomagania PPS w nabywaniu broni. Odrzucili jednak z\u0142o\u017cone im propozycje, utworzenia Legionu Polskiego w Japonii i podj\u0119cia \u00a0na arenie mi\u0119dzynarodowej dzia\u0142ania na rzecz sprawy polskiej.<\/p><p>W pa\u017adzierniku 1905 r. Pi\u0142sudski zosta\u0142 szefem Wydzia\u0142u Spiskowo-Bojowego, kieruj\u0105cego Organizacj\u0105 Bojow\u0105 PPS. W\u015br\u00f3d jej \u00a0zada\u0144 by\u0142o dokonywanie zamach\u00f3w na funkcjonariuszy carskich, urz\u0119dnik\u00f3w oraz poci\u0105gi przewo\u017c\u0105ce pieni\u0105dze. Do najs\u0142ynniejszych akcji OB PPS nale\u017c\u0105: uwolnienie 10 wi\u0119\u017ani\u00f3w z Pawiaka zagro\u017conych kar\u0105 \u015bmierci i tzw. krwawa \u015broda, gdy dokonano zamach\u00f3w na funkcjonariuszy carskich w dziewi\u0119tnastu miastach Kr\u00f3lestwa Polskiego. W listopadzie 1906 r. na IX Zje\u017adzie PPS w Wiedniu dosz\u0142o do roz\u0142amu w partii. W jego wyniku wraz ze swoimi zwolennikami Pi\u0142sudski utworzy\u0142 PPS-Frakcj\u0119 Rewolucyjn\u0105. Nie wszed\u0142 pocz\u0105tkowo do jej w\u0142adz, koncentruj\u0105c si\u0119 na dzia\u0142alno\u015bci OB PPS. 26 wrze\u015bnia 1908 r. dowodzi\u0142 akcj\u0105 bojow\u0105 na wagon pocztowy w Bezdanach pod Wilnem, podczas kt\u00f3rej zdobyto ponad 200 tys. rubli. Po akcji pod Bezdanami Pi\u0142sudski wyjecha\u0142 do Galicji.<\/p><p>Z jego inicjatywy w czerwcu 1908 r. Kazimierz Sosnkowski za\u0142o\u017cy\u0142 tajny Zwi\u0105zek Walki Czynnej, maj\u0105cy szkoli\u0107 oficer\u00f3w i podoficer\u00f3w. Pi\u0142sudski by\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Zwi\u0105zku Strzeleckiego we Lwowie i Towarzystwa \u201eStrzelec\u201d w Krakowie, powo\u0142anych w 1910 r. Od czerwca 1912 r. sprawowa\u0142 nad nimi dow\u00f3dztwo jako Komendant G\u0142\u00f3wny ZWC. W tym samym roku doprowadzi\u0142 do utworzenia Polskiego Skarbu Wojskowego. 1 grudnia 1912 r. Komisja Skonfederowanych Stronnictw Niepodleg\u0142o\u015bciowych wybra\u0142a go na stanowisko komendanta g\u0142\u00f3wnego polskich si\u0142 wojskowych. W tym czasie Pi\u0142sudski publikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c opracowania po\u015bwi\u0119cone rozmieszczeniu wojsk rosyjskich w Kr\u00f3lestwie Polskim.<\/p><p>W obliczu wybuchu wojny pomi\u0119dzy Austro-W\u0119grami i Rosj\u0105 Pi\u0142sudski podporz\u0105dkowa\u0142 sobie wszystkie najwa\u017cniejsze polskie organizacje paramilitarne w Galicji. Zak\u0142ada\u0142, \u017ce wkroczenie na ich czele do Kr\u00f3lestwa Polskiego zaowocuje wybuchem powstania przeciwko Rosji. 6 sierpnia 1914 r., z krakowskich Oleandr\u00f3w w kierunku Kr\u00f3lestwa Polskiego wyruszy\u0142a I Kompania Kadrowa. W przem\u00f3wieniu do jej \u017co\u0142nierzy J\u00f3zef Pi\u0142sudski m\u00f3wi\u0142: \u201eWszyscy, co tu jeste\u015bcie zebrani, jeste\u015bcie \u017co\u0142nierzami polskimi.(\u2026) Jedynym waszym znakiem jest odt\u0105d orze\u0142 bia\u0142y\u201d. 12 sierpnia Pi\u0142sudski wyda\u0142 odezw\u0119, w kt\u00f3rej og\u0142asza\u0142 si\u0119 komendantem wojsk polskich, podleg\u0142ych utworzonemu w Warszawie \u201eRz\u0105dowi Narodowemu\u201d. Instytucja ta nie istnia\u0142a, ale jej \u201eproklamowanie\u201d mia\u0142o wzmocni\u0107 pozycj\u0119 Pi\u0142sudskiego. \u201eWybi\u0142a godzina rozstrzygaj\u0105ca! Polska przesta\u0142a by\u0107 niewolnic\u0105 i sama chce stanowi\u0107 o swoim losie, sama chce budowa\u0107 sw\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, rzucaj\u0105c na szal\u0119 wypadk\u00f3w w\u0142asn\u0105 si\u0142\u0119 or\u0119\u017cn\u0105\u201d \u2013 stwierdza\u0142 w odezwie. Do kadrowych kompanii nie nap\u0142yn\u0119li oczekiwani ochotnicy. Wobec za\u0142amania nadziei na wybuch powstania oraz sprzeciwu Wiednia 16 sierpnia Pi\u0142sudski przyst\u0105pi\u0142 do powsta\u0142ego cztery dni wcze\u015bniej Naczelnego Komitetu Narodowego i z podleg\u0142ych sobie oddzia\u0142\u00f3w utworzy\u0142 1. pu\u0142k piechoty Legion\u00f3w Polskich. 15 listopada 1914 r. mianowany zosta\u0142 przez dow\u00f3dztwo austriackie brygadierem. W sierpniu 1914 r. z jego inicjatywy rozpocz\u0119to tworzenie w Kr\u00f3lestwie Polskim tajnej organizacji zbrojnej w oparciu o cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku Walki Czynnej i Polskich Dru\u017cyn Strzeleckich. W pa\u017adzierniku 1914 r. przyj\u0119\u0142a ona nazw\u0119 Polskiej Organizacji Wojskowej. We wrze\u015bniu 1914 r. na ziemiach Kr\u00f3lestwa Polskiego, zaj\u0119tych przez wojska niemieckie, Pi\u0142sudski powo\u0142a\u0142 Polsk\u0105 Organizacj\u0119 Narodow\u0105, kt\u00f3ra nie podlega\u0142a Naczelnemu Komitetowi Narodowemu. W trakcie ofensywy na D\u0119blin zosta\u0142 ranny w bitwie pod Laskami (23 X). W listopadzie 1914 r. w brawurowy spos\u00f3b przeprowadzi\u0142 podleg\u0142e mu oddzia\u0142y przez Ulin\u0119 Ma\u0142\u0105 do Krakowa, omijaj\u0105c wojska rosyjskie. W grudniu 1914 r. po przekszta\u0142ceniu 1. pu\u0142ku w I Brygad\u0119 Pi\u0142sudski obj\u0105\u0142 nad ni\u0105 dow\u00f3dztwo. Na jej czele os\u0142ania\u0142 lini\u0119 kolejow\u0105 Sucha-Mszana Dolna. Od marca 1915 r. do ofensywy majowej pozostawa\u0142 nad Nid\u0105, nast\u0119pnie walczy\u0142 w bitwach pod Konarami i O\u017carowem. \u00a0Ju\u017c kilka tygodni p\u00f3\u017aniej dowodzone przez Pi\u0142sudskiego oddzia\u0142y walczy\u0142y na Lubelszczy\u017anie. W walce bra\u0142y udzia\u0142 odzia\u0142y I Brygady Legion\u00f3w Polskich dowodzone przez J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, oraz 4. pu\u0142k piechoty z III Brygady. W lipcu 1916 r. I Brygada toczy\u0142a ci\u0119\u017ckie boje pod Kostiuchn\u00f3wk\u0105. Trzydniowy b\u00f3j pod miasteczkiem na Wo\u0142yniu ur\u00f3s\u0142 do rangi symbolu walki Legion\u00f3w Polskich. W\u00f3wczas to Legioni\u015bci pomimo huraganowego ognia i ci\u0105g\u0142ych atak\u00f3w Rosjan przez kilka dni utrzymali lini\u0119 frontu. Wycofali si\u0119 dopiero po za\u0142amaniu frontu na flankach bronionych przez W\u0119gr\u00f3w i Czech\u00f3w. Dzi\u0119ki Pi\u0142sudskiemu i po\u015bwi\u0119ceniu \u017co\u0142nierzy front nie zosta\u0142 przerwany.<\/p><p>Wobec bezczynno\u015bci pa\u0144stw centralnych w sprawie polskiej w lipcu 1916 r. Pi\u0142sudski zdecydowa\u0142 si\u0119 na rezygnacj\u0119 ze stanowiska dow\u00f3dcy I Brygady, kt\u00f3ra zosta\u0142a przyj\u0119ta we wrze\u015bniu przez dow\u00f3dztwo austriackie.<\/p><p>20 wrze\u015bnia 1916 r. Legiony przeformowano w Polski Korpus Posi\u0142kowy.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b63ab13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b63ab13\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-16c879a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"16c879a\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7c075d9 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"7c075d9\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"356\" height=\"480\" src=\"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/marszalek_orig.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-711\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/marszalek_orig.jpg 356w, https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/marszalek_orig-223x300.jpg 223w\" sizes=\"(max-width: 356px) 100vw, 356px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-62618a6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"62618a6\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a64932e rodo elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a64932e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Po akcie 5 listopada 1916 roku \u2013 gdy proklamowane zosta\u0142o przez cesarzy niemieckiego i austro-w\u0119gierskiego Kr\u00f3lestwo Polskie \u2013 Pi\u0142sudski zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w jego tworzenie. Domaga\u0142 si\u0119 jednak gwarancji, \u017ce to Polacy b\u0119d\u0105 decydowali przede wszystkim o jego losach.<\/p><p>15 stycznia 1917 r. Pi\u0142sudski zosta\u0142 referentem Komisji Wojskowej i cz\u0142onkiem Wydzia\u0142u Wykonawczego Tymczasowej Rady Stanu. 2 lipca 1917 r. poda\u0142 si\u0119 do dymisji. Po kryzysie przysi\u0119gowym w Legionach 22 lipca 1917 r. zosta\u0142 aresztowany. Od ko\u0144ca sierpnia 1917 r. wi\u0119ziony by\u0142 w twierdzy magdeburskiej.<\/p><p>Po wybuchu rewolucji w Niemczech w listopadzie 1918 r. Pi\u0142sudskiego uwolniono. 10 listopada 1918 r. wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. Nast\u0119pnego dnia Rada Regencyjna przekaza\u0142a mu w\u0142adz\u0119 wojskow\u0105 i naczelne dow\u00f3dztwo nad si\u0142ami zbrojnymi. 14 listopada 1918 r. przej\u0105\u0142 od Rady Regencyjnej r\u00f3wnie\u017c w\u0142adz\u0119 cywiln\u0105. Dwa dni p\u00f3\u017aniej jako naczelny dow\u00f3dztwa armii J\u00f3zef Pi\u0142sudski wystosowa\u0142 do prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych oraz rz\u0105d\u00f3w: brytyjskiego, francuskiego, w\u0142oskiego, japo\u0144skiego i niemieckiego oraz do rz\u0105d\u00f3w wszystkich pa\u0144stw wojuj\u0105cych i neutralnych telegram, w kt\u00f3rym poinformowa\u0142 o istnieniu niepodleg\u0142ej Polski.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-d39bc09 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"d39bc09\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d4a0e8a\" data-id=\"d4a0e8a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ae6cc35 rodo elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ae6cc35\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>22 listopada 1918 r. na podstawie dekretu \u201eo najwy\u017cszej w\u0142adzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej\u201d obj\u0105\u0142 urz\u0105d Tymczasowego Naczelnika Pa\u0144stwa, zachowuj\u0105c naczelne dow\u00f3dztwo Wojska Polskiego. Cztery dni p\u00f3\u017aniej wraz z nowo powo\u0142anym rz\u0105dem J\u0119drzeja Moraczewskiego Pi\u0142sudski og\u0142osi\u0142 ordynacj\u0119 wyborcz\u0105 i zapowiedzia\u0142 wybory do Sejmu Ustawodawczego. W styczniu 1919 r. powo\u0142a\u0142 nowy rz\u0105d Ignacego Jana Paderewskiego, kt\u00f3ry zyska\u0142 uznanie mocarstw zachodnich. 26 stycznia 1919 r. odby\u0142y si\u0119 wybory do Sejmu Ustawodawczego. Zwyci\u0119\u017cy\u0142 w nich Zwi\u0105zek Ludowo-Narodowy. 20 lutego 1919 r. Sejm powierzy\u0142 J\u00f3zefowi Pi\u0142sudskiemu dalsze sprawowania urz\u0119du Naczelnika Pa\u0144stwa. Uchwa\u0142a ta okre\u015blana jest \u201eMa\u0142\u0105 Konstytucj\u0105\u201d.<\/p><p>W czasie wojny polsko-bolszewickiej osobi\u015bcie kierowa\u0142 wypraw\u0105 wile\u0144sk\u0105 (IV 1919), wypraw\u0105 kijowsk\u0105 (IV-V 1920), operacj\u0105 warszawsk\u0105 (VIII 1920) oraz w trakcie bitwy nad Niemnem (IX 1920). 19 marca 1920 r. mianowany zosta\u0142 Marsza\u0142kiem Polski. Pi\u0142sudski pr\u00f3bowa\u0142 wykorzysta\u0107 wojn\u0119 z bolszewikami do realizacji swoich idei stworzenia federacji obejmuj\u0105cej Polsk\u0119 i inne kraje wyzwolone spod panowania Rosji. Fundamentem federacji mia\u0142 by\u0107 sojusz z Ukrain\u0105.<\/p><p>Sowiecka ofensywa zosta\u0142a powstrzymana na przedpolach Warszawy dzi\u0119ki zaskakuj\u0105cemu dla Armii Czerwonej, przygotowanemu w polskim sztabie, ofensywnemu manewrowi z po\u0142udnia. Bitwa Warszawska okre\u015blana \u201ecudem nad Wis\u0142\u0105\u201d i uznawana za 18. prze\u0142omow\u0105 bitw\u0119 w historii \u015bwiata zadecydowa\u0142a o niepodleg\u0142o\u015bci Polski i uratowa\u0142a Europ\u0119 przed bolszewizmem. Ostatnim wielkim epizodem wojny z bolszewikami by\u0142a operacja nieme\u0144ska (20-26 IX 1920). Tocz\u0105ce si\u0119 w kolejnych miesi\u0105cach negocjacje pokojowe zako\u0144czone pokojem w Rydze oznacza\u0142y przekre\u015blenie idei federalistycznych J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p><p>W pa\u017adzierniku 1920 r. Pi\u0142sudski wyda\u0142 gen. Lucjanowi \u017beligowskiemu rozkaz zaj\u0119cia okupowanego od sierpnia przez Litw\u0119 Wilna. Efektem planu Pi\u0142sudskiego by\u0142o powstanie efemerycznego pa\u0144stwa kontrolowanego przez oddzia\u0142y \u017beligowskiego \u2013 Litwy \u015arodkowej i wcielenie jej do Polski w marcu 1922 r.<\/p><p>Po wyborach prezydenckich 14 grudnia 1922 r. Pi\u0142sudski z\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142adz\u0119 Naczelnika Pa\u0144stwa na r\u0119ce prezydenta Gabriela Narutowicza. Od 17 grudnia 1922 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 szefa Sztabu Generalnego. W zwi\u0105zku z powo\u0142aniem gabinetu Wincentego Witosa 9 czerwca 1923 r. z\u0142o\u017cy\u0142 dymisj\u0119. 2 lipca 1923 r. zrezygnowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c z przewodniczenia \u015acis\u0142ej Radzie Wojennej. Wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia politycznego i zamieszka\u0142 w Sulej\u00f3wku sk\u0105d obserwowa\u0142 polsk\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105.<\/p><p>12 maja 1926 r. dokona\u0142 zbrojnego zamachu stanu, w wyniku kt\u00f3rego przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie. 15 maja Pi\u0142sudski zosta\u0142 ministrem spraw wojskowych, pe\u0142ni\u0105c t\u0119 funkcj\u0119 do \u015bmierci. 31 maja 1926 r. Zgromadzenie Narodowe wybra\u0142o go na urz\u0105d Prezydenta RP. Stanowiska jednak nie przyj\u0105\u0142. Pi\u0142sudski wyznaczy\u0142 Ignacego Mo\u015bcickiego do roli prezydenta, chc\u0105c po dramatycznych wydarzeniach przewrotu majowego doprowadzi\u0107 do z\u0142agodzenia nastroj\u00f3w. Od 28 sierpnia 1926 r. Pi\u0142sudski by\u0142 Generalnym Inspektorem Si\u0142 Zbrojnych i Naczelnym Wodzem w wypadku wojny. Dwukrotnie, od 2 pa\u017adziernika 1926 r. do 27 czerwca 1928 r. i od 25 sierpnia do 4 grudnia 1930 r., sprawowa\u0142 urz\u0105d premiera.<\/p><p>W 1930 roku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 konflikt z opozycj\u0105, w wyniku kt\u00f3rego dosz\u0142o do procesu brzeskiego. Proces ten rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Warszawie 26 pa\u017adziernika 1931 r. By\u0142ych pos\u0142\u00f3w oskar\u017cono o przygotowanie zamachu stanu maj\u0105cego na celu obalenie w\u0142adzy. 13 stycznia 1932 r. zapad\u0142y wyroki. Byli pos\u0142owie zostali skazani na kary wi\u0119zienia od 1,5 roku do 3 lat.<\/p><p>Od ko\u0144ca lat dwudziestych stan zdrowia J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego systematycznie si\u0119 pogarsza\u0142. Pod koniec 1934 r. by\u0142 ju\u017c bardzo z\u0142y. 21 kwietnia 1935 r. Pi\u0142sudski, po d\u0142ugich namowach, zgodzi\u0142 si\u0119 wreszcie na przybycie z Wiednia prof. Karla Wenckebacha, znanego specjalisty od chor\u00f3b nowotworowych. Diagnoza nie pozostawia\u0142a nadziei: nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy w\u0105troby nienadaj\u0105cy si\u0119 do operowania. Informacj\u0119 t\u0119 przekazano gen. Sk\u0142adkowskiemu, kt\u00f3ry o wyniku bada\u0144 poinformowa\u0142 prezydenta i premiera.\u00a0<\/p><p>W nast\u0119pnych dniach marsza\u0142ek Pi\u0142sudski spisa\u0142 swoj\u0105 ostatni\u0105 wol\u0119: \u201eNie wiem czy nie zechc\u0105 mnie pochowa\u0107 na Wawelu. Niech! Niech tylko moje serce wtedy zamkni\u0119te schowaj\u0105 w Wilnie gdzie le\u017c\u0105 moi \u017co\u0142nierze co w kwietniu 1919 roku mnie jako wodzowi Wilno jako prezent pod nogi rzucili\u201d.<\/p><p>Marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski zmar\u0142 12 maja 1935 roku o godz. 20.45 w Belwederze. Wykonana ze srebra trumna z cia\u0142em Pi\u0142sudskiego wystawiona by\u0142a w Belwederze 13 i 14 maja. Katafalk przybrany by\u0142 w purpurowe sukno z god\u0142em Rzeczypospolitej. 17 maja wieczorem poci\u0105g wioz\u0105cy cia\u0142o Pi\u0142sudskiego, przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez Radom, ruszy\u0142 do Krakowa, na jego trasie zgromadzi\u0142y si\u0119 tysi\u0105ce ludzi, aby odda\u0107 zmar\u0142emu ho\u0142d. Poci\u0105g \u017ca\u0142obny z trumn\u0105 Pi\u0142sudskiego dotar\u0142 do Krakowa w sobot\u0119 rano 18 maja. Na dworcu na jego przyjazd oczekiwali prezydent RP, rz\u0105d, generalicja, korpus dyplomatyczny oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju delegacje. O\u015bmiu genera\u0142\u00f3w, z Juliuszem R\u00f3mmlem na czele, przenios\u0142o trumn\u0119 z platformy na lawet\u0119 armatni\u0105. Po odprawieniu mod\u0142\u00f3w przez metropolit\u0119 krakowskiego arcybiskupa Adama Sapieh\u0119, kondukt ruszy\u0142 na Wawel. Na czele pochodu szed\u0142 oddzia\u0142 doboszy z werblami, nast\u0119pnie post\u0119powa\u0142a orkiestra wojskowa, poczty sztandarowe przys\u0142ane przez wszystkie pu\u0142ki Wojska Polskiego oraz duchowie\u0144stwo. Po nich szed\u0142 okryty kirem ko\u0144 Pi\u0142sudskiego. Za nim jecha\u0142a laweta z trumn\u0105, ci\u0105gni\u0119ta przez sze\u015b\u0107 karych koni. Otacza\u0142o j\u0105 12 adiutant\u00f3w z obna\u017conymi szablami.<\/p><p>Po dotarciu na wzg\u00f3rze wawelskie przem\u00f3wienie ze stopni katedry wyg\u0142osi\u0142 prezydent Ignacy Mo\u015bcicki, kt\u00f3ry \u017cegnaj\u0105c marsza\u0142ka m\u00f3wi\u0142 m.in.: \u201eCieniom kr\u00f3lewskim przyby\u0142 towarzysz wiecznego snu. Skro\u0144 jego nie okala korona, a d\u0142o\u0144 nie dzier\u017cy ber\u0142a. A kr\u00f3lem by\u0142 serc i w\u0142adc\u0105 doli naszej. P\u00f3\u0142wiekowym trudem swego \u017cycia bra\u0142 we w\u0142adanie serce po sercu, dusz\u0119 po duszy, a\u017c purpur\u0105 kr\u00f3lestwa swego ducha zagarn\u0105\u0142 niepodzielnie ca\u0142\u0105 Polsk\u0119\u201d. Nast\u0119pnie genera\u0142owie, przy d\u017awi\u0119kach dzwonu Zygmunta, wnie\u015bli trumn\u0119 do katedry. Po mszy pontyfikalnej, kt\u00f3r\u0105 celebrowa\u0142 metropolita Sapieha, genera\u0142owie znie\u015bli cia\u0142o Marsza\u0142ka do krypty \u015bw. Leonarda. Na zako\u0144czenie uroczysto\u015bci ustawione na wawelskim wzg\u00f3rzu dzia\u0142a odda\u0142y 101 strza\u0142\u00f3w armatnich. W ca\u0142ym kraju zapanowa\u0142a trzyminutowa cisza. Szacuje si\u0119, \u017ce w pogrzebie w Krakowie wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 100 tys. os\u00f3b, kondukt ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 przez kilka kilometr\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Strona g\u0142\u00f3wna J\u00f3zef Klemens Pi\u0142sudski\u00a0urodzi\u0142 si\u0119 5 grudnia 1867 r. w Zu\u0142owie w powiecie \u015bwi\u0119cia\u0144skim. Przysz\u0142y marsza\u0142ek wywodzi\u0142 si\u0119 ze starego rodu litewskiej szlachty. Jego matka, Maria z Billewicz\u00f3w (1842\u20131884), nale\u017ca\u0142a do jednej z najstarszych rodzin szlachty \u017cmudzi\u0144skiej. Jego ojciec J\u00f3zef Wincenty bra\u0142 udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym pe\u0142ni\u0105c urz\u0105d lokalnego komisarza Rz\u0105du Narodowego. Zagro\u017cony aresztowaniem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":503,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-708","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=708"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2109,"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/708\/revisions\/2109"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp4.radom.pl\/szkola\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}